Η Νάουσα είναι διεθνώς γνωστή για το εξαιρετικό της terroir, το μοναδικό μικροκλίμα, τις ποικιλίες σταφυλιών και τους αφοσιωμένους οινοποιούς που παράγουν κρασιά με αληθινό χαρακτήρα.
Η Νάουσα βρίσκεται στις πλαγιές του Βερμίου, τόπο κατοικίας του μυθικού Διονύσου, θεού του κρασιού. Ήδη από την αρχαιότητα, είχε γίνει αντιληπτό ότι η περιοχή της Νάουσας είχε κάτι ξεχωριστό όσον αφορά στο κρασί και ενδεχομένως από τότε είχε σηματοδοτηθεί η αρχή της τοπικής οινοποιητικής παράδοσης.
Η πρώτη καταγραφή οινοποιητικής παραγωγής έλαβε χώρα το 1700, όταν διαδόθηκε η φήμη του ως το καλύτερο κρασί στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Εκείνη την εποχή, ποικιλίες όπως το Ξινόμαυρο, η Νεγκόσκα, το Ναουσσεϊκο, η Σέφκα και το Πρεκνιάρικο καλλιεργούνταν στους αμπελώνες της περιοχής.
«Το κρασί της Νάουσας είναι για τη Μακεδονία ό,τι το κρασί της Βουργουνδίας για τη Γαλλία. Πωλείται πάντα στη διπλή τιμή των άλλων κρασιών… Μεταφέρεται στη Θεσσαλονίκη και τις Σέρρες, όπου καταναλώνεται σε μεγάλες ποσότητες. Βεβαιώνω ότι το κρασί της Νάουσας θεωρείται το καλύτερο όλων των κρασιών που παράγονταν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.»
Cousinery, Voyage dans la Macedoine, 1831.
Η ζώνη ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης) Νάουσας ιδρύθηκε το 1971 και αποτελεί τον μεγαλύτερο αμπελώνα Ξινόμαυρου στη Βόρεια Ελλάδα.
Περιλαμβάνει τη Νάουσα και τις τοπικές κοινότητες: Τρίλοφο, Φυτεία, Στενήμαχο, Κοπανό, Λευκάδια, Μαρίνα, Πολλά Νερά, Γιαννακοχώρι και Ροδοχώρι.
Το 1905 εμφιαλώθηκε το πρώτο σύγχρονο ελληνικό κρασί, το διάσημο Νάουσα Μπουτάρη, ενώ το 1971 η περιοχή καλλιέργειας κρασιού της Νάουσας αναγνωρίστηκε ως ζώνη ΠOΠ, σύμβολο της διαρκούς οινοποιητικής παράδοσης.
Στη Νάουσα, το Ξινόμαυρο βρήκε το ιδανικό terroir: δροσερό μεσογειακό κλίμα, ορεινές πλαγιές και ανέγγιχτη φύση. Τα τοπικά κρασιά είναι γνωστά για το αρωματικό και σύνθετο χαρακτήρα τους και τη μακροβιότητά τους. Δεν είναι περίεργο που η Νάουσα ανακηρύχθηκε Διεθνής Πόλη Οίνου και Αμπέλου το 1987 από την Organisation Internationale de la Vigne et du Vin και θεωρείται ότι παράγει το ελληνικό κρασί με τη μεγαλύτερη δυναμική στη διεθνή σκηνή.
«Το κρασί της Νάουσας είναι από τα καλύτερα στη Μακεδονία. Τα σταφύλια από τα οποία παράγεται έχουν ξηρή γεύση από τις τανίνες, γι’ αυτό το κρασί της Νάουσας μπορεί να καταναλωθεί ακόμα και τέσσερα ή πέντε χρόνια μετά τη χρονιά του…»
Pouqueville, Voyage de la Grece,1826
Οι αμπελώνες της πόλης καλύπτουν έκταση 600 εκταρίων, στις νοτιοανατολικές πλαγιές του Βερμίου (2052 μ.) σε υψόμετρα από 80 έως 350 μέτρα και προστατεύονται από τους ψυχρούς βόρειους ανέμους. Η μεγάλη ποικιλία αργιλικών και ασβεστολιθικών εδαφών, καθώς και οι ιδανικές κλιματικές συνθήκες – πράσινοι λόφοι, φυσικές πηγές, κρύοι χειμώνες και ζεστά καλοκαίρια – δίνουν στο Ξινόμαυρο και τα ζωηρά κόκκινα κρασιά του πολλαπλούς τρόπους έκφρασης.
Εξερευνήστε θρυλικά οινοποιεία και περιηγηθείτε στους αμπελώνες με ατμοσφαιρικές επισκέψεις στα κελάρια και γευσιγνωσίες παλαιωμένων κρασιών!
Η ΒΙΒΟΝ, η πρώτη Βιβλιοθήκη Οίνου της χώρας μας, δημιουργήθηκε από το Ίδρυμα Μπουτάρη σε συνεργασία με τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας και την ΑΜΚΕ Future Library. Είναι μια διαδραστική κυψέλη γνώσης, ανακάλυψης και συνεργασίας που ενώνει την πλούσια ιστορία και το βιώσιμο μέλλον του ελληνικού κρασιού, την παράδοση και την επιστημονική έρευνα, τη φυσική και την επαυξημένη πραγματικότητα.
Στεγάζεται στο διατηρητέο κτίριο στην οδό Χατζημαλούση 17, έναν χώρο υψηλής συμβολικής, πολιτιστικής και αρχιτεκτονικής αξίας όπου ήταν η πρώτη οικία και το πρώτο οινοποιείο της οικογένειας του Ιωάννη Μπουτάρη στη Νάουσα έως τα μέσα του 20ου αιώνα.
Ο αρχικός κατάλογος βιβλίων της ΒΙΒΟΝ γύρω από το κρασί, την αμπελοκαλλιέργεια και τον οινικό πολιτισμό βασίζεται στις πολύτιμες δωρεές των συλλογών της Δρ. Σταυρούλας Κουράκου-Δραγώνα και του Γιάννη Μπουτάρη, και εμπλουτίζεται συνεχώς. Πρόσβαση σε βάσεις δεδομένων αμπελοοοινικού περιεχομένου προσφέρονται στον σπουδαστή και ερευνητή, καθώς και οινικά περιοδικά της Ελλάδας και του εξωτερικού, ενώ έχει ήδη ξεκινήσει η δημιουργία Αρχειοθήκης Ελληνικού Οίνου.
Η ΒΙΒΟΝ υποστηρίζεται από τον Σύνδεσμο Οινοποιών και Αμπελουργών Νάουσας -με διαδραστικό χάρτη οινοτουρισμού-, και τον Δήμο Ηρωικής Πόλης Νάουσας. Πρώτος πρεσβευτής της ΒΙΒΟΝ είναι ο Κωνσταντίνος Λαζαράκης MW, ο πρώτος Έλληνας Master of Wine, που έχει αναλάβει τον ρόλο του Επιμελητή Βιβλίων και προωθεί την αναγνωρισιμότητα της πρώτης Βιβλιοθήκης Οίνου της Ελλάδας σε όλο τον κόσμο.
Έχουμε όμως:
Πλούσια ιστορία, αδάμαστη φύση,
ζωντανή παράδοση και φημισμένο κρασί.
Δεν πρέπει να τα χάσετε!
